Helsetilsynet

Fylkkaid dearvvašvuodageahccu cadahii 2004:s riikkaviidosaš geahcu dearvvašvuodabálvalusaid hárrái easkkaboahtán dorvoohcciide, báhtareddjiide ja bearašovttastahttojuvvomiidda geat Norgii bohtet riikkain gos tuberkulosa lea dábálaš. Geahccu cadahuvvui 55 suohkanis ja deataleamos suokkardanfáddán ledje:

  • Cuvvot go suohkanat tuberkulosadárkkisteami njuolggadusaid

Ollu suohkaniin váilu dárbbašlaš diehtu das man ollu easkkaboahtán olbmot sis leat ja geat dat leat, ja nu eai deavdde tuberkulosanjuolggadusa gáibádusa das ahte vejolaš buohccit galget identifiserejuvvot dihto áigemeari sisa. Geahccu datte vuohttá cielgasit ahte olbmot geain leat dovdomearkkat mat sáhttet boahtit tuberkulosas bures cuovvoluvvojit ja jodánit cujuhuvvojit spesialistadearvvašvuodadikšui.

  • Addojuvvojit go diedut dearvvašvuodabálvalusa ja dárbbašlaš
    dearvvašvuodaveahki birra njoammudávddaid, áhpehisvuoda ja psyhkalaš váttuid hárrái.

Njealjádasoassi suohkaniin eai lean fuolahan ahte buot easkkaboahtán olbmot ožžot diedud dearvvašvuodageahcu birra. Juohke vidát suohkanis fuomášuvvoje váilevuodat fáláldagaid hárrái easkkaboahtán olbmuide eastadandoaimmaid ja iskkademiid birra njoammudávddaid hárrái.

Geahccu cájehii maiddái ahte suohkaniin leat hui iešgudetlágánvuodat das movt psyhkalaš váttut fuomášuvvojit ja cuovvoluvvojit dohkálaš vugiid mielde. Váilevaš dearvvašvuodafálaldat psyhkalaš buhcciide sáhttá dagahit sakka stuorát váikkuhusaid dáid olbmuid guovdu go buhcciid guovdu geain lea Norgga servodatduogáš. Áhpeheamit ja riegádahtti nissonat gal ožžot dárbbašlaš dearvvašvuodaveahki.

Riikka suohkanat berrejit guorahallat iežaset rutiinnaid das movt áigges áigái galget diehtit geat ain leat fárren suohkanii, vai sáhttet cadahit dohkálaš tuberkulosa-iskkademiid ja sihkkarastit dieduid ja dárbbašlaš dearvvašvuodaveahki olbmuide geat dan dárbbašit, maiddái ovdal go leat ožžon fástadoaktára.

Viecca raportta (pdf)
Summary in English
Siskkáldas bargodokumenta. Organiseen ja fálaldat: Dearvvašvuodabálvalusat dorvoohcciide, báhtareddjiide ja olbmuide geat bohtet riikkii bearašovttastahttima dihte, 2004   (pdf)