Helsetilsynet

Hovedmeny

Historisk arkiv Dette innholdet er arkivert og vil ikke bli oppdatert.

Helsetilsynet i Hordaland

Oppfølging av tilsynet
Ved dette tilsynet blei det konstatert avvik frå lov eller forskrift. Tilsynsmyndigheita har vurdert dei tiltaka som er sette i verk som tilstrekkelege. Tilsynet er derfor avslutta.

 

Samandrag
1. Innleiing
2. Omtale av verksemda - spesielle forhold
3. Gjennomføring
4. Kva tilsynet omfatta
5. Funn
6. Vurdering av styringssystemet i verksemda
7. Regelverk
8. Dokumentunderlag
9. Deltakarar ved tilsynet

Samandrag

Denne rapporten gjer greie for dei avvika og merknadene som blei påpeikte innanfor dei områda som tilsynet omfatta.

Tilsynet omfatta:

  • Dekking av grunnleggjande behov som tilstrekkeleg og forsvarleg ernæring
  • Sakshandsdsaming ved søknad om tildeling av tenester
  • Journalføring

Det blir treft einskildvedtak ved tildeling av heimesjukepleie og det går tydeleg fram av vedtaka kva tenester pasientane får. Det går fram av vedtaka om brukarane treng hjelp i samband med måltid.

Alle tilsette har ikkje fått opplæring om kosthald og ernæringssvikt. Nasjonale faglege retningsliner frå Statens ernæringsråd er ikkje kjende og praksis i heimetenesta er ikkje i samsvar med retningslinene. Mellom anna blir ikkje pasientane vegde.

Kommunen har tilbod om middagsombering.


Heimetenesta har fått nytt elektronisk journalsystem og det blir gitt opplæring i bruken av dette. Relevante og nødvendige opplysningar om brukarane blir dokumentert i pasientjournalen og opplysningane er tilgjengeleg for dei som treng dei.

Det blei påpeikt to avvik ved tilsynet:

Avvik 1:

Tysnes kommune har mangelfulle rutinar for å avdekke og følge opp ernæringsproblem hos brukarar av heimetenesta

Avvik 2:

Tysnes kommune har ikkje eit fungerande avvikssystem

Dato: 21. desember 2007

Laila Nordheim Alme
revisjonsleiar

Anne-Lisbeth Vabø
revisor

1. Innleiing

Rapporten er utarbeidd etter tilsyn med Tysnes kommune, heimetenesteområde 2, 22. november 2007. Tilsynet går inn som ein del av den planlagde tilsynsverksemda hos Helsetilsynet i Hordaland i dette året

Helsetilsynet i fylket har fullmakt til å føre tilsyn med helsetenesta etter lov om statlig tilsyn med helsetjenesten § 2.

Tilsynet blei utført som systemrevisjon. Ein systemrevisjon blir gjennomført ved å granske dokument, ved intervju og andre undersøkingar.

Formålet med systemrevisjonen er å vurdere om verksemda tek hand om ulike krav i lovgjevinga gjennom internkontrollen sin. Revisjonen omfatta å undersøkje om:

  • kva tiltak verksemda har for å avdekkje, rette opp og førebyggje brot på lovgjevinga innanfor dei områda tilsynet omfattar
  • tiltaka blir følgde opp i praksis og om nødvendig korrigerte
  • tiltaka er gode nok for å sikre at lovgjevinga blir følgd

Rapporten handlar om avvik og merknader som er avdekte under revisjonen og gjev derfor inga fullstendig tilstandsvurdering av det arbeidet verksemda har gjort innanfor dei områda som tilsynet omfatta.

  • Avvik dreier seg om at krav som er gitt i eller i tråd med lov eller forskrift, ikkje er oppfylte
  • Merknad er forhold som ikkje er i strid med krav som er fastsette i eller i tråd med lov eller forskrift, men der tilsynsorganet finn grunn til å påpeike betringspotensial

2. Omtale av verksemda - spesielle forhold


Pleie- og omsorgsavdelinga har fem einingar, og heimetenesta i Tysnes kommune er delt inn i to område/einingar. Tilsynet omfatta område 2, som har 106 brukarar, og av dei mottek 15 – 20 brukarar tenester to eller fleire gonger per døgn.

3. Gjennomføring

Tilsynet omfatta følgjande aktivitetar:

Melding om tilsyn blei sendt 17. september 2007

Oversikt over dokument som verksemda har sendt over i samband med tilsynet, er gjeven i kapittel 7 (Dokumentunderlag).

Opningsmøte 22. november 2007

Intervju: 6personar blei intervjua

Oversikt over dokumentasjon som blei gjennomgått under tilsynet, er gjeven i kapittel 7 (Dokumentunderlag).

14 pasientjournalar og vedtak blei gjennomgått under tilsynet.

Sluttmøte 22. november 2007

4. Kva tilsynet omfatta

  • Dekking av grunnleggjande behov som tilstrekkeleg og forsvarleg ernæring
  • Sakshandsdsaming ved søknad om tildeling av tenester
  • Journalføring

5. Funn

Avvik 1

Tysnes kommune har mangelfulle rutinar for avdekking og oppfølging av ernæringsproblem hos brukarar av heimetenesta

  • Avvik frå IK-forskriften § 4 g) jf. Kommunehelsetenestelova §§1-3 a) og 6-3

Avviket byggjer på følgjande

  • Praksis for oppfølgning av pasientar med ernæringssvikt er ikkje i samsvar med gjeldande retningsliner på området, mellom anna blir ikkje pasientane vegde
  • Nasjonale retningsliner for kosthald i helseinstitusjonar er ikkje kjende
  • Det er ikkje utarbeidd skriftlege rutinar for ivaretaking av grunnleggjande behov

Avvik 2

Tysnes kommune har ikkje eit fungerande avvikssystem

  • Avvik frå IK-forskriften §§ 4 c), g), h) og 5

Avviket byggjer på følgjande:

  • Kommunen sine rutinar for avvikshandtering er ikkje kjende og følgde i heimetenestene
  • Det blei opplyst at avvik i liten grad blir meldt av dei tilsette, eller brukt av leiinga i forbetringsarbeidet
  • Det er ikkje gitt opplæring om avvikshandtering i heimetenesta
  • Nokre avvik blir dokumentert i pasientjournalen
  • Alvorlege avvik som gjeld legemiddelbruk blir rapportert til pasienten sin fastlege

6. Vurdering av styringssystemet i verksemda

Ansvaret for å gjennomføre sakshandsaming ved tildeling av heimesjukepleie, for å sikre at pasientane får tilstrekkeleg mat og drikke og for dokumentasjon i pasientjournal er avklart og ligg i lina, jf. Internkontrollforskrifta § 4 a

Det er funne svikt i styringssystemet i heimetenestene. Svikten er slik at det kan medføre risiko for svikt i tenesteytinga ved at tilsette ikkje har fått opplæring om kosthald og ernæring. Nytilsette og vikarar i heimetenesta får minimum to opplæringsvakter. Det er ikkje utarbeidd opplæringsplan for heimetenesta.

Tilsette legg stor vekt på at pasientane skal få nok og rett mat, men tiltak som blir sett i verk vil kunne vere mangelfulle, mellom anna fordi pasientane ikkje blir vegde. Det blir heller ikkje laga mål for ernæringsbehandlinga når pasientar har eit ernæringsproblem. Dette vil kunne medføre at praksis for å oppdage og å følgje opp pasientar med ernæringssvikt i heimetenesta ikkje er i samsvar med nasjonale retningsliner på området, jf. Internkontrollforskrifta §4 c

Kommunen har gjennomført ei brukarundersøking og planlegg omorganisering og tilsetjing av eigen leiar for heimetenestene for å medverke til betre og meir likeverdige tenester i kommunen, jf Internkontrollforskrifta § 4 f

Kommunen manglar skriftleg utarbeidde prosedyrar på område der dette er eit krav. Dekking av grunnleggjande behov er eit slikt område. Det medfører risiko for svikt i tenesteytinga til pasientane når skriftlege prosedyrar som det er krav om ikkje er utarbeidde og iverksette, jf. Internkontrollforskrifta §4 g

Kommunen har ikkje sørga for at eigne rutinar for avviksbehandling er tatt i bruk i heimetenesta og dette er ikkje blitt avdekt av leiinga sin gjennomgang av verksemda. Avvik blir i liten grad melde. Nokre avvik blir dokumentrete i pasientjournalen og det blir tatt kontakt med pasienten sin fastlege dersom det oppstår alvorlege avvik som gjeld legemiddelbruken. Det er ikkje gitt opplæring om avvikshandtering i heimetenesta og avvik blir ikkje etterspurt eller brukt systematisk av leiinga for å førebyggje at uønska hendingar skjer, jf. Internkontrollforskrifta § 4 e, g, h og § 5

7. Regelverk

  • Lov av 19. november 1982 nr. 66 om helsetjenesten i kommunene
  • Lov av 30. mars 1984 nr. 15 om statlig tilsyn med helsetjenesten
  • Lov av 2. juli 1999 nr. 63 om pasientrettigheter
  • Lov 2. juli 1999 nr. 64 om helsepersonell
  • Lov av 10. februar 1967 om behandlingsmåten i forvaltningssaker
  • Forskrift av 21. desember 2000 nr. 1385 om pasientjournal
  • Forskrift av 23. november 1983 nr. 1779 om lovbestemt sykepleietjeneste i kommunens helsetjeneste
  • Forskrift av 20. desember 2002 nr. 1731 om internkontroll i sosial- og helsetjenesten
  • Forskrift av 27. juni 2003 nr. 792 om kvalitet i pleie- og omsorgstjenestene

8. Dokumentunderlag

Dokumentasjon frå verksemda knytt til den daglege drifta og andre viktige forhold, send over i samband med førebuing av tilsynet:

  • Organisasjonskart for pleie- og omsorgsavdelinga
  • Informasjonsfolder for pleie- og omsorgsavdelinga i Tysnes kommune
  • Målsetjing for heimetenesten
  • Stillingsomtale for pleie- og omsorgsleiar
  • Stillingsomtale for sjukepleiar, hjelpepleiar/omsorgsarbeidar
  • Retningsliner/instruks for heimehjelparar
  • Namn på leiarar og oversikt over personell
  • Rutinar for sakshandsaming av søknadar om heimetenester
  • Årsrapport 2006 frå heimetenestene
  • Opplysning om rutinar om samarbeid mellom heimeteneste og fastlegane
  • Opplysning om opplæring av nytilsette og vikarar
  • Opplysning journalsystem
  • Rutinar for avviksbehandling
  • Opplysning om tiltak for å avdekke risiko for svikt i tenesta

Korrespondanse mellom verksemda og Helsetilsynet i Hordaland:

  • Brev av 17. september 2007 til Tysnes kommune frå Helsetilsynet i Hordaland med melding om tilsyn
  • Brev av 10. oktober 2007 til Helsetilsynet i Hordaland frå Tysnes kommune med dokumentasjon om verksemda
  • Brev av 5. november 2007 til Tysnes kommune frå Helsetilsynet i Hordaland med program for tilsynet

9. Deltakarar ved tilsynet

Tabellen under gir ei oversikt over deltakarane på opningsmøte og sluttmøte, og over kva personar som blei intervjua.

Deltakere ved tilsynet

Namn

Funksjon / stilling

Opningsmøte

Intervju

Sluttmøte

Magne Hauge Skartveit

Kommunelege 1 / fastlege

X

X

X

Gunther Dietz

Turnuslege

X

 

X

Sigrid Hope

Gruppeleiar / sjukepleiar

X

X

X

Knut Jarle Helland

Hjelpepleiar

X

X

X

Anita Hagen

Sjukepleiar

X

X

X

Einar Aslaksen

Helse- og sosialsjef

X

X

X

Hildur Heie

Pleie- og omsorgsleiar

X

X

X

Frå Helsetilsynet i Hordaland deltok:
Anne-Lisbeth Vabø, ass. fylkeslege
Beate Helland, fylkessjukepleiar
Rune Tjøsvoll, seniorrådgjevar/jurist
Laila Nordheim Alme, fylkessjukepleiar/leiar