Helsetilsynet

Stáhta dearvvašvuodageahccu lea coahkkáigeassán fylkkamánniid raporttaid sosiála bálvalusaid geahcus jagiin 2003 ja 2004. Geahccu lea cadahuvvon sihke systemarevišuvdnan 116 suohkanis ja ovttaskas báikkiid geahcadeapmin Báikkis geahcadeapmi lea vuosttažettiin bearráigeahccu das ahte bággendoaimmat cadahuvvojit dohkkehuvvon mearrádusaid mielde. Coahkkáigeassu cájeha ahte go geahccoeiseválddit leat guorahallan sosiála bálvalusaid, de leat vuosttažettiin árvvoštallan veahkkedoaimmaid ja bálvalusaid psyhkalaš doaimmashehttejuvvomiidda ja bearrašiidda main leat doaimmashehttejuvvon mánát. Fuomášupmi lea maiddái giddejuvvon dasa movt suohkanat leat cadahan bággema ja fápmogeavaheami psyhkalaš doaimmashehttejuvvomiid guovdu.

Guorahallon veahkkedoaimmat leat ruovttubálvalusat nugo geavatlaš veahkki, oahpaheapmi, helpen, doarjjaolmmoš ja fuolahusbálká. Dán raportta vuoddun leat vuosttažettiin dáid geavaheaddjejoavkkuid vásáhusat.

Suohkaniin lea ain buoridanmunni bálvalusaid stivrejumi dáfus, ja fertejit cadat bargat buoridemiid guvlui. Ollu suohkaniin váilot rutiinnat mat sihkkarasttáše geavaheddjiid vuoigatvuodaid dalle go suohkan juolluda, rievdada ja álggaha bálvalusaid. Oahpaheami dáfus leat valjit doaimmat, muhto diedihuvvon leat maiddái váilevaš systemáhtalaš doaimmat mat sihkkarasttáše ahte bargiin leat doarvái diedut ja máhtut guoskevaš fágasurggiin ja bálvalusain maid doaimmahit.

Suohkaniid dábit geavaheddjiid ektui geaid dáfus leat dohkkehuvvon mearrádus geavahit bákku ja fámu leat dábálaccat lága gáibádusaid siskkobealde. Orru almmotge leame ágga fuolastuvvat das go bággen ja fápmogeavaheapmi cadahuvvo maiddái almmá cuovvoleami haga nugo lága mearrádusaid mielde galggašii.
 
Viecca raportta (pdf)
Summary in English