Helsetilsynet

Samandrag

Fylkesmannen i Sogn og Fjordane har gjennomført tilsyn med Naustdal kommune, Naustdal sjukeheim, i perioden 12.02.2013 til 16.05.2013. Denne rapporten gjer greie for funn på området det var ført tilsyn med.

Tilsynet vart gjennomført som systemrevisjon og gjaldt følgjande område: Rehabiliteringstilbodet til pasientar som er overført frå spesialisthelsetenesta til sjukeheim etter hoftebrot eller hjerneslag.

Tilsynet skulle undersøke følgjande fasar i rehabiliteringsprosessen:

  • innhenting og handtering av nødvendig og relevant informasjon ved innlegging i sjukeheimen
  • kartlegging av behov for rehabilitering
  • målsetting og planlegging av rehabilitering
  • gjennomføring og evaluering av rehabiliteringstiltak
  • utskriving/avslutting av rehabilitering

Det vart funne eitt avvik under tilsynet i Naustdal kommune:

Naustdal kommune sikrar ikkje at pasientar med hoftebrot eller hjerneslag får eit forsvarleg rehabiliteringstilbod ved Naustdal sjukeheim

Dato: 22.05.2013

Beate Tollefsen
revisjonsleiar

Per Stensland
revisor

 

1. Innleiing

Rapporten er utarbeidd etter tilsyn i Naustdal kommune, Naustdal sjukeheim, i perioden 12.02.2013 – 16.05.2013. Tilsynet er eit av dei planlagde tilsyna som Fylkesmannen i Sogn og Fjordane gjennomfører i år.

Fylkesmannen har fullmakt til å føre tilsyn med helsetenesta etter lov om statleg tilsyn med helse- og omsorgstenesta § 2.

Tilsynet blei utført som systemrevisjon. Dette inneber gransking av dokument, intervju og andre undersøkingar.

Formålet med systemrevisjonen er å vurdere om kommunen, gjennom internkontroll, tek hand om ulike krav i lovgivinga. Revisjonen omfattar å undersøkje:

  • kva tiltak verksemda har for å avdekkje, rette opp og førebyggje brot på lovgivinga innanfor dei tema tilsynet omfattar
  • om tiltaka blir følgde opp i praksis og om nødvendig korrigerte
  • om tiltaka er gode nok for å sikre at lovgivinga blir følgd

Rapporten handlar om avvik som er avdekte under revisjonen og gir derfor ingen fullstendig tilstandsvurdering av det arbeidet verksemda har gjort innanfor dei områda som tilsynet omfatta.

  • Avvik er krav som er gitt i eller i tråd med lov eller forskrift, som ikkje er oppfylte
  • Merknad er forhold som ikkje er i strid med krav som er fastsett i eller i tråd med lov eller forskrift, men der tilsynslaget finn grunn til å påpeike betringspotensial.

2. Omtale av kommunen

Naustdal kommune har i underkant av 3000 innbyggjarar. Rådmannen er øvste leiar. Seksjonsleiar helse er ansvarleg for mellom anna fysioterapi- og legetenester. Seksjonsleiar pleie og omsorg er mellom anna ansvarleg for tenestene ved Naustdal sjukeheim. Desse rapporterer til rådgjevar helse og sosial som sit i rådmannen sin stab.

Naustdal sjukeheim er organisert som ei avdeling med 22 plassar. Plassane er fordelt på to etasjar der den eine etasjen vert nytta til demensavdeling. Her er det åtte plassar. Ein avdelingsleiar har ansvar for begge etasjane og rapporterer til seksjonsleiar pleie og omsorg.

Tilsynslegen er medisinskfagleg ansvarleg ved sjukeheimen og har rapporteringsplikt til seksjonsleiar helse og til seksjonsleiar pleie og omsorg. Tilsynslegefunksjonen utgjer seks timar kvar veke (16% stilling). Turnuslegen er på sjukeheimen på tysdagar og fredagar.

Fysioterapitenesta i kommunen er lokalisert til Naustdal sjukeheim. Kommunen har tilsett ein fysioterapeut i tillegg til leiande fysioterapeut. Tenesta skal utvide med ytterlegare ei stilling. Fysioterapitenester vert ytt til bebuarar på sjukeheimen etter behov.

Behovet for fysioterapi ved rehabilitering vert vanlegvis meldt frå avdelingsleiar/sjukepleiar ved sjukeheimen og/eller ved direkte kontakt frå spesialisthelsetenesta. Vaktmeister i kommunen har oppgåver knytt til hjelpemiddel til pasientane i samarbeid med fysioterapeuten.

3. Gjennomføring

Systemrevisjonen omfatta følgjande:

Systemrevisjonen omfatta følgjande:
AktivitetDatoKommentar

Melding om tilsyn

14.02.2013

 

Motteke dok. frå kommunen

27.03.2013

 

Opningsmøte

16.04.2013

 

Omvising

16.04.2013

 

Intervju

16. og 17.04 2013

9 personar blei intervjua

Sluttmøte

17.04.2013

 

Oversikt over dokument som verksemda har sendt oss i samband med tilsynet, er teke inn i kapittel 8 om dokument.

4. Kva tilsynet omfatta

Ved tilsynet har vi undersøkt om Naustdal kommune, Naustdal sjukeheim, har styring og fører kontroll med at rehabiliteringstilbodet til pasientar med hoftebrot og hjerneslag blir gitt i samsvar med krav i helselovgivinga. Vi undersøkte særskilt om kommunen sikrar forsvarleg:

  • innhenting og handtering av nødvendig og relevant informasjon ved innlegging i sjukeheimen
  • kartlegging av behov for rehabilitering
  • målsetting og planlegging av rehabilitering
  • gjennomføring og evaluering av rehabiliteringstiltak
  • utskriving/avslutting av rehabilitering

5. Funn

Det vart funne eitt avvik under tilsynet i Naustdal kommune:

Naustdal kommune sikrar ikkje at pasientar med hoftebrot eller hjerneslag får eit forsvarleg rehabiliteringstilbod ved Naustdal sjukeheim

Dette er avvik frå følgjande myndigheitskrav:

Helse- og omsorgstjenesteloven §§ 4-1, 3-1 og 3-2, 7-1 og 7-2 jf. forskrift om habilitering- og rehabilitering, individuell plan og koordinator §§ 6,16 og 18

Helsepersonelloven § 16

Pasient- og brukerretighetsloven § 2-5

Forskrift om pasientjournal § 8

Kvalitetsforskriften § 3

Internkontrollforskriften § 4

 

Avviket byggjer på følgjande:

A

Det er utarbeidd eit dokument om «Rehabiliteringspasientar ved Nas-handl.kjede grove trekk pr i dag». Dokumentet er udatert, det går ikkje fram kven det gjeld for og

er ikkje gjort kjent for alle tilsette. Det ligg ikkje føre andre skriftlege prosedyrer for rehabiliteringsprosessen. Det er ikkje klart kven som har koordineringsansvar for rehabiliteringstilbodet til pasientane. Leiinga er kjent med dette. Nødvendige korrigerande tiltak er ikkje sett i verk.

B

Gjennom intervju kom det fram at kommunen ikkje har lagt til rette for at tverrfagleg samarbeid mellom sjukepleiar, lege og fysioterapeut skjer på ein slik måte at samla kunnskap og erfaring vert nytta. Tverrfagleg kartlegging, informasjonsvurdering, gjennomføring og evaluering av tilbodet til rehabiliteringspasientane vert ikkje sikra.

C

Kommunen har fleire pasientjournalsystem. Gjennom intervju går det fram at kommunen ikkje har sikra at dei tilsette har ei sams forståing av kva som skal dokumenterast i pasientjournalen, kvar det skal dokumenterast og kven som har ansvar for at det blir gjort. Leiinga er kjent med dette. Nødvendige korrigerande tiltak er ikkje sett i verk.

D

Gjennom intervju går det fram at målsettinga for rehabiliteringa ikkje vert dokumentert. Det vert ikkje utarbeidd ein rehabiliteringsplan for kvar pasient. Det er utarbeidd skjema for individuell plan, men pasientar med hjerneslag eller hoftebrot, som kan ha behov for langvarige og koordinerte tenester, får ikkje tilbod om individuell plan.

E

Kommunen har eit avvikssystem, men dei tilsette har ikkje ei sams forståing av kva som skal meldast som avvik når det gjeld rehabilitering til pasientar med hoftebrot eller hjerneslag. Det vert ikkje alltid gitt tilbakemelding på avvik som er melde og avvik vert ikkje systematisk brukt i kvalitetsarbeidet.

F

Gjennom intervju går det fram at det ikkje er utarbeidd opplæringsplanar. I personalmøte har rehabilitering vore tatt opp som tema, men det vert ikkje skrive referat frå møta slik at dei som ikkje er til stades kan gjere seg kjent med informasjonen. Leiinga er kjent med at det ikkje er utarbeidd plan for opplæring, men nødvendige korrigerande tiltak er ikkje sett i verk.

G

Leiinga har ikkje sørgja for at det er gjennomført systematisk gjennomgang av tenestene for å identifisere område med fare for svikt innafor rehabilitering.

 

6. Vurdering av styringssystemet i kommunen

Kommunen sitt internkontrollsystem skal bidra til fagleg forsvarlege helsetenester og at krava i helselovgivinga vert oppfylt gjennom systematisk styring og forbetringsarbeid. Sjølv om kommunen opplyser at dei har få pasientar innlagt med hoftebrot eller hjerneslag med behov for rehabilitering, må kommunen sørgje for at dei har eit system for å ivareta desse pasientane når dei blir innlagt.

I Naustdal kommune er rehabiliteringstenestene til pasientar med hoftebrot eller hjerneslag basert på at innarbeida praksis og rutinar sikrar pasientane eit fagleg forsvarleg tilbod. Det er ikkje utarbeidd ein standard for korleis rehabiliteringstenestene skal utførast. Det ligg føre sjekklister som blir brukt når pasienten blir innlagt og eit dokument om handlingskjeda for rehabiliteringspasientar. Dette dokumentet er ikkje kjent for alle tilsette. Det er ikkje krav om skriftlege prosedyrar, men måten Naustdal kommune har vald å styre tenestene på dette området på gjer det utfordrande for leiinga å følgje med på og kontrollere korleis rehabiliteringstenestene blir ytt, at dei er i samsvar med lover og forskrifter og at dei tilsette har fått tilstrekkeleg opplæring til å kunne utføre oppgåvene dei er tillagt. Samtidig blir tenestene sårbare fordi dei er avhengige av at nøkkelpersonell til ei kvar tid er kjent med praksis, som blant anna inneber kjennskap til kva dei skal gjere og korleis, kven som har ansvaret og kva tid oppgåvene skal utførast.

Leiinga har ikkje oversikt over og etterspør ikkje korleis tenestene vert gitt til pasientar med hoftebrot og hjerneslag med rehabiliteringsbehov. Det er ikkje skrive avvik på området. Det kan derfor vere vanskeleg for kommunen å følgje med på, fange opp og korrigere eventuelle feil eller manglar i tenestene. Vår vurdering er at resultatet av ei slik styring kan medføre at pasientar med hjerneslag og hoftebrot som har behov for rehabilitering ikkje får dei lovpålagte tenestene dei har krav på.

7. Regelverk

  • Lov av 30. mars 1984 nr. 15 om statlig tilsyn med helse- og omsorgstjenesten
  • Lov av 24. juni 2011 nr. 30 om kommunale helse- og omsorgstjenester m.m
  • Lov av 2. juli 1999 nr. 63 om pasient- og brukerrettigheter
  • Lov av 2. juli 1999 nr. 64 om helsepersonell m.v.
  • Forskrift av 14. november 1988 for sykehjem og boform for heldøgns omsorg og pleie
  • Forskrift av 21. desember 2000 nr. 1385 om pasientjournal
  • Forskrift av 20. desember 2002 nr. 1731 om internkontroll i helse- og omsorgstjenesten
  • Forskrift av 27. juni 2003 nr. 792 om kvalitet i pleie- og omsorgstjenestene
  • Forskrift av 12. november 2010 nr. 1426 om en verdig eldreomsorg

8. Dokument

Dokumentasjon frå verksemda knytt til den daglege drifta og andre viktige forhold, sendt over i samband med førebuing av tilsynet:

  • Stillingsomtale
    • Seksjonsleiar o Avdelingsleiar o Tilsynslege
    • Hjelpepleiar
    • Omsorgsarbeidar
    • Pleieassistent
  • Oversikt over tilsette
  • Organisasjonsplan
  • Kvalitetssystemet - disposisjon
  • Budsjett, handlingsprogram og økonomiplan
  • Årsmelding 2011
  • Gerica – pleie, rehabilitering og omsorgssystem

Dokumentasjon som blei gjennomgått/utdelt under revisjonsbesøket:

  • Treningsprogram frå fysioterapeut for pasient i seng
  • Rapportark Plan 2
  • Skjema/sjekkliste for:
    • Rehabiliteringspasientar ved NaS – handlingskjede
    • Mottak av pasientar – flytskjema – primærkontakt
    • Bakgrunnsopplysningar
    • Pasientinformasjon v/ innlegging i NaS
    • Ernæringsstatus ved innkomst
    • Innkomstsamtale Pasient/pårørande – Tilsynslege/spl/primærkontakt
    • ADL vurdering
    • Mottak av pasientar frå eigen heim
    • Individuell plan
  • Oppgåver primærkontakt
  • Avviksoversikt for 2012 og 2013
  • To pasientpermar med journalnotat frå lege

Journalnotat frå fysioterapeut (eige ark)

To pasientjournalar blei gjennomgått under tilsynet. Vi fekk omvising ved Naustdal sjukeheim.

Korrespondanse mellom verksemda og Fylkesmannen i Sogn og Fjordane:

  • 14.02.2013 melding om tilsyn frå Fylkesmannen til Naustdal kommune
  • 27.03.2013 dokumentasjon til tilsynet frå Naustdal kommune til Fylkesmannen
  • 04.04.2013 utkast til program for tilsynet frå Fylkesmannen til Naustdal kommune
  • Diverse e-postar som omhandlar tilsynet (endring av program og praktiske opplysningar mm.)
  • 30.04.2013 Førebels rapport frå Fylkesmannen til Naustdal kommune

9. Deltakarar ved tilsynet

Tabellen under gir oversikt over deltakarane på opnings- og sluttmøte, og over kven som blei intervjua.

Deltakere ved tilsynet
NamnFunksjon / stillingOpningsmøteIntervjuSluttmøte

Elin Dugstad Veseth

Sjukepleiar

x

x

 

Camilla Kapstad Savland

Sjukeheimslege

x

x

x

Ida Solevåg-Hellevang

Vernepleiar

x

x

x

Anni Midtbø Aase

Hjelpepleiar

x

x

 

Gerd Solheim

Omsorgsarbeidar

x

x

 

Rita Alværen

Fysioterapeut

x

x

x

Lotte Reiakvam

Avdelingsleiar

x

x

x

Ruth Tone Solheim

Seksjonsleiar pleie og omsorg

-

x

x

Kjell Skaflestad

Rådgjevar

x

x

x

Øyvind Bang-Olsen

Rådmann

x

   

Karoline M. S. Solheim

Turnuslege

x

   

Frå Fylkesmannen i Sogn og Fjordane deltok:
Rådgjevar Tom Debu Nesvåg, revisor
Seniorrådgjevar Bjørg Eikum Tang, revisor
Fylkeslege Per Stensland, revisor
Rådgjevar Beate Tollefsen, revisjonsleiar